
|

İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası Tasarı Taslağı Konusunda Bakanlıkça İstenen Görüşümüz (08.02.2008)
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğüne,
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca kurulan Ulusal İş Sağlığı Güvenliği Konseyi'ne sivil toplum örgütü temsilcisi olarak Vakfımızın uygun görülmesi, bu alanda Enstitümüzün 25 yılı bulan çalışmalarına verilen bir değerin ifadesi olarak gördük. 3 yıl boyunca yürüttüğümüz Konsey üyeliği görevimizde de, misyonumuz doğrultusunda, Türkiye'de iş sağlığı güvenliği alanının geliştirilmesi için elimizden geldiğince, paydaşlar arasında ortak noktalar bulmaya ve konunun daha geniş boyutta ele alınması için çaba içerisinde olduk.
Ancak, 29 Ocak 2008 tarihinde İstanbul'da 23 işçimizin yaşamını yitirmesiyle sonuçlanan ve büyük bir ihmal sürecinin son halkası olan "Büyük Kaza", çabalarımızın uygulamaya yansımasında yetersizlikler olduğunu ortaya koymaktadır. Bu kaza, Türkiye'de iş sağlığı güvenliği alanındaki yetmezliğin çok net bir fotoğrafıdır. Bu yetmezlik, yasaların yetersizliğinden değil, yasaların uygulanmamasından kaynaklanmaktadır. Bu bakımdan, süreçleri, daha geniş bir perspektif ve uyum içerisinde yönetecek, "idari, mali yönden özerk" Ulusal İşçi Sağlığı İş Güvenliği Kurumu'na mutlak bir gereksinme olduğunu anımsatmak isteriz. İş Sağlığı ve Güvenliği Yasa'sının ağırlıklı parçasının da bu Kurum'un kuruluşuna olanak veren hükümler olması gerektiği görüşümüzü koruyoruz.
Bakanlığınızın yerinde bir adımla iş sağlığı ve güvenliği alanını kavrayan bir yasa çıkarma çabasını olumlu karşılıyoruz. Ancak, bu girişimin, tüm çalışanları ve tüm hizmet-üretim alanlarını kavraması gerektiğini; dar anlamda sağlık-güvenliği değil, çalışma mevzuatının sağlık-güvenliği ilgilendiren hükümlerini gözden kaçırmayan bir yaklaşımla ortaya konulması gerektiğine inanıyoruz. Ayrıca bu yasanın, polisiye önlemlerden çok gönüllülüğü öne çıkaran; çatışmadan çok uzlaşmayı önemseyen bir yaklaşımı içermesi gerektiğini düşünüyoruz.
Başlangıcı 1992 yıllarına dayanan, Bakanlığımızca son olarak 2005 yılında ele alınan ve Ulusal İş Sağlığı Güvenliği Konseyi'nin gündemine konulan ve 2006-2008 eylem programında yer alan Yasa Tasarısı üzerinde, sosyal tarafların ve Konsey'e katılan diğer paydaşların oybirliği ile anlaşması bugüne değin sağlanamamıştır.
Bize tanınan yeni süre içerisinde, Konsey'de temsil edilen bazı kuruluşlardan (Türk İş, Hak İş, DİSK, Kamu Sen, KESK, Türk Tabipleri Birliği, Türk Mimar Mühendis Odaları Birliği (TMMOB), Fişek Enstitüsü) temsilcilerin katıldığı toplantılarda görüşler tartışılmış ve olgunlaştırılmıştır. Her kuruluş bu tartışmaların ışığında kendi görüşlerini Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi'ne sunacaktır.
Bu çalışma sırasında, 8 Aralık 2007 tarihinde İstanbul'da Kadir Has Üniversitesi ile İstanbul Barosu'nca birlikte düzenlenen "İş Sağlığı ve Güvenliği Yasa Tasarısı Taslağı Sempozyumu"ndan ortaya konulan görüşlerden de yararlanılmıştır.
Bize ilettiğiniz formatta hazırlanan Fişek Enstitüsü'nün önerileri ekte gonderilmektedir. Bilgilerinize saygıyla sunarız.
Saygılarımızla.
Prof.Dr.A.Gürhan Fişek
Genel Yönetmen
Sayı : 10712-01
26 Aralık 2007
|
EK-1: Taslaklar Hakkında Görüş Bildirilmesinde Kullanılacak Form Örneği
|
Taslağın
Geneli Üzerindeki Görüş ve Değerlendirme
|
Teklif
|
|
31.01.2008 tarihinde
İstanbul'da Davutpaşa'da 23 kişinin ölümü ile
sonuçlanan "katliam" gibi iş kazası, bir kez daha,
sorunun mevzuatın yetersizliğinde değil; varolan yasa, tüzük
ve yönetmeliklerin bile uygulanmasında büyük
gedikler olduğunu ortaya koymuştur. İş sağılığı güvenliği
(ya da daha çağdaş bir söylem ile "işyerinde
sağlık, güvenlik, çevre), Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı'nın boyutlarını aşmıştır. Hatta
tek tek işverenlerin ve tek tek bakanlıkların boyutlarını da
aşarak çok-bilimli, çok-yönlü ve ulusal
bir sorun haline gelmiştir.
Varolan mevzuatın
da, üzerinde konuştuğumuz İş Sağlığı Güvenliği
Yasası'nın da uygulanmasında, polisiye önlemler değil;
toplumun gönüllülüğü ve hükümet
dışı kuruluşların işbirliği etkili olacaktır. Bu bakımdan,
Yasa'nın öncelikle, kendisine yaşam verecek olan "idari,
mali yönden özerk" ve hükümet-dışı bir
yapı taşıyacak "Ulusal Sağlık, Güvenlik ve Çevre
Kurumu"na ve bunun kuruluşuna öncelik vermelidir.
8 Aralık 2007
tarihinde Yasa Tasarısı üzerine düzenlenen Sempozyum'a
katılan hukukçular, böyle bir tasarının hazırlığına
katkıda bulunmak istediklerini bildirmişler; bu istekleri İş
Sağlığı Güvenliği Genel Müdür Yardımcısı
Dr.Rana Güven tarafından da olumlu karşılanmıştır.
Böyle bir katkıyı biz de çok önemli ve
vazgeçilmez sayıyoruz.
|
İş
Sağlığı Güvenliği Yasası, bu alandaki tüm kamu ve
hükümet-dışı kuruluşlar arasında eşgüdümü
sağlayan ve gönüllü dönüşümleri
öne çıkaran, "idari,
mali yönden özerk" ve hükümet-dışı bir
yapı taşıyacak "Ulusal Sağlık, Güvenlik ve Çevre
Kurumu"nun kuruluşunu, yetki ve sorumluluklarını, finansman
kaynaklarını içermelidir.
Mutlaka hazırlık
sürecine hukuk biliminde ve uygulamasında yetkinleşmiş
kişilerin katılımı sağlanmalıdır.
|
|
Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Tarafından Hazırlanan
İş
Sağlığı ve Güvenliği Yasa Tasarısı Taslak Maddesi
|
Değişiklik
Önerilerine Temel Olan Görüş ve Değerlendirmeler
|
Fişek
Enstitüsü Çalışan Çocuklar Bilim ve
Eylem Merkezi Vakfı (Konsey
STK Temsilcisi)
tarafından
getirilen öneriler
|
|
MADDE
1- (1) Bu Kanunun amacı, çalışanların sağlık ve
güvenliklerinin korunması,mesleki risklerin önlenmesi,
risk ve kaza faktörlerinin ortadan kaldırılması ile
işyerlerindesağlık ve güvenlik şartlarının sürekli
olarak iyileştirilmesi için alınacak önlemleri ve bu
konulardaki görev, yetki, yükümlülük ve
sorumlulukları düzenlemektir.
|
Yasanın
başlangıcında, iş yasalarında olduğu gibi, işveren
sorumluluğu ve çalışanların hakları açıkça
vurgulanmalıdır.
Yasa,
aynı zamanda bu amaca ulaşmak için devlet, çalışan
ve işverenin yanı sıra, iş sağlığı güvenliği
hizmetinde görev alanların yetki ve sorumluluklarını da
tanımlamalıdır.
Yasada
tüm bu paydaşları biraraya getiren, Ulusal İş Sağlığı
Güvenliği Konseyi'nin de yetki ve sorumlulukları
belirlenmelidir.
Bu
yasanın tek amacı, yetki ve sorumlulukları belirtmek değildir.
Asıl amaç, sağlıklı bir çalışma için
önlemlerin ve yöntemlerin belirlenmesi olmalıdır.
|
MADDE
1-Bu
kanunun amacı:
Çalışanların
sağlık ve güvenliğini işyerleri ve ülke düzeyinde
sağlamak amacıyla devletin, işverenlerin sorumluluklarını ve
çalışanların görevlerini ve haklarını
belirlemek,
İş
sağlığı ve güvenliği hizmetinin örgütlenmesi,
düzenlenmesi ve bu hizmetlerde çalışanların görev,
yetki ve sorumluluklarının belirlemek,
İşle
ilgili en uygun bedensel, ruhsal ve sosyal iyilik halini
sağlayacak düzeyde, güvenli ve sağlıklı bir çalışma
ortamı oluşturmak ve bunu sürdürmek ; çalışma
ortamında bulunan tehlike nedenlerini ortadan kaldırmak,
olmadığı takdirde en aza indirmek ; iş kazalarını ve
yaralanmalarını, işe bağlı hastalıkları, meslek
hastalıklarını önlemek ; işyerlerinde sağlık ve
güvenlik şartlarının sürekli olarak iyileştirilmesi
için alınacak önlemleri belirlemek,
İş
sağlığı ve güvenliğine ilişkin ulusal politikaların
belirlenmesi, uygulanması ve periyodik olarak gözden
geçirilmesi ile görevli Ulusal İş Sağlığı ve
Güvenliği Konseyinin oluşumu, yetkileri ve çalışma
şartlarını belirlemek ve düzenlemektir.
|
|
Kapsam
MADDE
2- (1) Bu Kanun hükümleri endüstriyel, tarımsal,
ticari, idari, eğitsel,kültürel ve benzeri
faaliyetlerin yapıldığı, resmi ve özel sektöre ait
bütün işyerlerine ve işlere faaliyet konularına
bakılmaksızın uygulanır.
(2)
Bu Kanun hükümleri; Türk Silahlı Kuvvetleri,
Emniyet Kuvvetleri ve Sivil Savunma gibi kendine özgü
karakteristiği olan kamu hizmetlerinin bu Kanun hükümleri
ile çelişen özel faaliyetlerinde uygulanmaz. Ancak,
bu tür hallerde de çalışanların sağlık ve
güvenliği, bu Kanununun amaçları doğrultusunda
dikkate alınır.
|
|
Kapsam
MADDE
2- (1)
Bu Kanun hükümleri kamu ve özel sektöre ait
bütün işyerlerinde ve işler ile çalışanın
sağlık ve güvenliğini etkileyecek çalışmaların
yapıldığı çiftlikler, cezaevleri atelyeleri, hastaların
uğraşı ile rehabilite edildiği merkezler, çırak ve
stajylerlerin eğitim amacıyla çalıştırıldıkları
atelyeler gibi üretim yapılan ve hizmet sunulan vb yerlerde
faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.
(2)
Bu Kanun hükümleri ile Türk Silahlı Kuvvetlerine
ilişkin Kanunlarda bulunan hükümlerin çelişmesi
halinde özel kanunlarında bulunan hükümler
uygulanır.
|
|
Tanımlar
MADDE
3- (1) Bu Kanunun uygulanmasında;
a)
Alt işveren: Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü
mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya
asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin
gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş
alan ve bu iş için görevlendirdiği çalışanı
sadece bu
işyerinde
aldığı işte çalıştıran diğer işvereni,
b)
Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
c)
Bölge Müdürlüğü: İşyerinin bağlı
bulunduğu Bakanlık Bölge Müdürlüğünü,
ç)
Çalışan: Kendi özel Kanunlarındaki statülerine
bakılmaksızın bu Kanun kapsamındaki kamu veya özel
işyerlerinde, herhangi bir iş ilişkisine bağlı gerçek
kişiyi,
d)
Çocuk çalışan: 14 yaşını bitirmiş 15 yaşını
doldurmamış ve ilköğretimini
tamamlamış
çalışan kişiyi,
e)
Genç çalışan: 15 yaşını bitirmiş ancak 18
yaşını tamamlamamış çalışan kişiyi,
f)
İş Güvenliği Uzmanı: Bakanlık tarafından
belgelendirilmiş, iş güvenliği ile görevli mühendis
veya teknik elemanı,
g)
İş ilişkisi: Atanma işlemi veya bir sözleşme ile kurulan
ilişkiyi,
ğ)
İş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcisi:
İşyerinde sağlık ve güvenlik konularında çalışanları
temsil etmeye yetkili kişiyi,
h)
İşveren: İş ilişkisine bağlı çalışanı istihdam
eden kamu veya özel işyerlerini sevk ve idareye yetkili olan
gerçek veya tüzel kişiyi,
i)
İşveren vekili: Bu Kanun kapsamındaki kamu veya özel
işyerlerinin sevk ve idaresinde işvereni temsil yetkisine sahip
olanları,
ı)
İşyeri: Kamu hizmetlerinin yürütüldüğü
yerler ile işin yapıldığı veya belli bir amaçla
kullanılan gerçek veya tüzel kişilere ait yerleri,
j)
İşyeri hekimi: Bakanlık tarafından belgelendirilmiş hekimi,
k)
İşyeri hemşiresi/sağlık memuru: Bakanlık tarafından
belgelendirilmiş
hemşire/sağlık
memuru ve benzeri sağlık personelini,
l)
Kendi adına çalışan: Bir işyerinde, işveren ve
çalışanların dışında, iş yapan ve yanında çalışan
istihdam etmeyen, işin yapımına katkı sağlayan, kazanç
veya ödül elde etmek
amacıyla
mal veya hizmet üreten kişiyi,
m)
Önleme: Mesleki riskleri önlemek veya azaltmak için
işyerinde yapılan işlerin bütün aşamalarında
planlanmış veya alınmış önlemlerin tümünü,
n)
Risk değerlendirmesi: İşyerlerinde var olan ya da dışarıdan
gelebilecek tehlikelerin, çalışanlara, işyerine ve
çevresine verebileceği zararların ve bunlara karşı
alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla yapılması
gerekli çalışmaları,
o)
Sürekli iş: Nitelikleri bakımından otuz iş gününden
fazla devam eden işleri,
ifade
eder.
|
İş
hukukunda yasa metinleri, aynı zamanda, öğreticidir.
Mevzuatın, diğer hukuk metinlerinden farklı olarak daha sade ve
anlaşılır bir dil-söylem benimsemesinin nedeni de
anlaşılırlıktır. Maddelerin ve fıkraların sıralanmasında,
okurun mantık zinciri izlenmelidir. Bu maddenin yazımında,
mantık zinciri yerine, alfabetik sıranın kullanılmış olması
yerinde bulunmamıştır.
İşyerlerinde
iş sağlığı güvenliğin sağlanamamasında, en önemli
neden, Avrupa Birliği ve Çalışma Sosyal Güvenlik
Bakanlığı'nın da belirttiği gibi, iş güvenliği
kültürününün eksikliğidir. Bu konu hem
sosyal bir olgudur; hem de çalışan-çalışan,
çalışan-işveren dayanışması ile yaşama
geçirilebildiği oranda başarıya oluşabilir. Bunun için,
her işyerinde, tüm bireyleri sosyal çevresi ile
birlikte algılayan ve birarada iş sağlığı güveenliğini
uygulamaya yönlendiren "sosyal dayanışman"a gereksinme
vardır. Nitekim 1475 s.k. gereği çıkarılan İşçi
Sağlığı İş Güvenliği Kurulları hakkında Tüzük'te
"sosyal danışman"a yer verilmiş olmakla birlikte, 4857 s.k.
gereği çıkarılan ilgili Yönetmelik'te bu görevliye
yer verilmemiştir.
|
Tanımlar
MADDE
3- (1)
Bu Kanunun uygulanmasında;
j)
İşyeri:
İşveren
tarafından, kamu ya da özel, mal veya hizmet üretmek
amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin
birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.
İşverenin
işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden
bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen
yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk
emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve
mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar
da işyerinden sayılır.
İşyeri,
işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile
oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür.
ı)
İşveren: İş ilişkisine bağlı çalışanı istihdam
eden kamu veya özel işyerlerini sevk ve idareye yetkili olan
gerçek veya tüzel kişidir.
i)
İşveren vekili: Bu Kanun kapsamındaki kamu veya özel
işyerlerinin sevk ve idaresinde işvereni temsil yetkisine sahip
olan kişilerdir.
a)
Alt işveren:
Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal
veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya
asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin
gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş
alan ve bu iş için görevlendirdiği çalışanı
sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer
işverendir.
ç)
Çalışan :Bir
iş sözleşmesine dayalı olarak, herhangi bir işyerinde
çalışan işçilerle; Devletin veya diğer kamu
tüzel kişilerinin yürütmekle görevli
oldukları kamu hizmetlerinin görüldüğü
genel, katma ve özel bütçeli idareler, il özel
idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı kuruluşlarda kamu
iktisadi teşebbüslerinde, özel kanunlarla veya
özel kanunların verdiği yetkiye dayanarak kurulan banka ve
teşekküller ile bunlara bağlı kuruluşlarda ve diğer kamu
kurum veya kuruluşlarında çalışan kamu görevlileri
ile kendi
adına çalışanlar, ev
işlerinde çalışanlar, stajyer ve çıraklar dahil,
geçici veya sürekli olarak iş yapan kişileri kapsar.
e)
Genç çalışan:
15 yaşını bitirmiş ancak 18 yaşını tamamlamamış çalışan
kişidir.
Çırak
: 3308 sayılı yasa ve Borçlar Yasası gereğince çıraklık
sözleşmesiyle, meslek öğrenmek amacıyla, teorik ve
pratik eğitim yapan kişilerdir.
r)
Kendi adına çalışan: 507 sayılı yasanın 2nci
maddesindeki tanıma uygun üç işçinin
çalıştığı işyerleri ile bir işyerinde, işveren ve
çalışanların dışında, iş yapan ve yanında
çalışan istihdam etmeyen, işin yapımına katkı
sağlayan, kazanç veya ödül elde etmek amacıyla
mal veya hizmet üreten kişidir.
g)
Çalışma ilişkisi:
Atanma işlemi veya bir sözleşme ile kurulan ve bir hizmet
sunumu ya da üretimi kapsayan ilişkidir.
b)
Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığıdır.
c)
Bölge Müdürlüğü: İşyerinin bağlı
bulunduğu Bakanlık Bölge Müdürlüğüdür.
p)
Kurum" (Kurum:Kuruluş kanunları veya kuruluşlarına ilişkin
mevzuatlarında görev, yetki ve sorumlulukları belirlenen,
hizmetin niteliği ve yürütülmesi bakımından
idari bir bütünlüğe sahip işyerlerinden
oluşan kuruluşlarıdır.
v)Tehlike:
insanların yaralanmasına, ölümüne, mülke,
çevreye ya da bunların hepsine veya bir kısmına zarar
verme potansiyeli taşıyan fiziksel bir durumdur.
z)Yaşam
ve sağlık açısından ani tehlike:
İşyerinde,
çalışanın
yaşamını ve sağlığını, giderilmesi olanaksız ve kalıcı
(geri dönülmez, irreversibl) biçimde etkileyen
ciddi tehlike durumudur.
t)
Risk:
Belirli sonuçlara yol açacak olumsuz bir olayın
belirli bir dönem içinde yada belirli koşullarda
ortaya çıkma olasılığıdır.
u)
Risk değerlendirmesi: İşyerlerinde var olan ya da dışarıdan
gelebilecek tehlikelerin, çalışanlara, işyerine ve
çevresine verebileceği zararların ve bunlara karşı
alınacak önlemlerin
belirlenmesi
amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
ş)
Önleme: üretim sürecindeki sağlık ve güvenliğe
yönelik tehlikeleri ortadan kaldırmak veya azaltmak için
işyerinde yapılan işlerin bütün aşamalarında
planlanmış veya alınmış önlemlerin tümüdür.
ğ)
İş
Kazası: İşyerinden kaynaklanan veya iş sırasında ortaya
çıkan ölümcül vaya ölümcül
olmayan yaralanmalara yol açan durumdur.
s)
Meslek hastalığı:
İşyerinde yapılan üretimden kaynaklanan tehlikeye maruz
kalma sonucu yakalanılan hastalıktır.
m)
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri:
Önleyici işlevlere sahip olan ve işle ilgili en uygun
fiziksel ve zihinsel sağlık koşullarını gerçekleştirecek
güvenli ve sağlıklı bir çalışma ortamı
oluşturmak, bunu sürdürmek üzere yapılan
çalışmaların tümüdür.
y)Tıbbi
Gözetim Programı:
Meslek hastalıkları ile ilgili ilk uyarı bulgularının
belirlenmesini sağlayan, işe alınmadan önce ve sonrasında
düzenli aralıklarla yapılan muayeneleri de kapsayan tıbbi
programdır.
n)
İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi:
İşyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin
gereklerini yerine getirmek üzere işveren tarafından
kurulan ve yasal düzenlemeler uygun personel kadrosuna sahip,
işyeri hekimi veya iş güvenliği mühendisinin yönetimi
ve sorumluluğu altındaki yapılanmadır.
o)
İşyeri Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi:
Birden fazla işyerine iş sağlığı ve güvenliği
hizmetinin gereklerini yerine getirmek üzere işverenler
tarafından kurulan ve yasal düzenlemeler uygun personel
kadrosuna sahip, işyeri hekimi veya iş güvenliği
mühendisinin yönetimi ve sorumluluğu altındaki
yapılanmadır.
k)
İşyeri hekimi: İşçilerin sağlığının
değerlendirilmesi, iş koşulları ve süreçlerinin
işçilerin sağlığı ile ilişkilendirilmesinde, tüm
çalışan nüfusun sağlık, beceri ve çalışma
kapasitesinin yönetimine yardımcı olunması, çalışma
yetisi ve üretim sürecine ilişkin özel bilgi ile
donatılmış
ve bu bilgisini sürekli yenileyen,
işyeri veya işyeri ortak sağlık ve güvenlik biriminde
çalışan hekimdir.
l)
İşyeri hemşiresi/sağlık memuru: İşçilerin
sağlığının değerlendirilmesi, iş koşulları ve
süreçlerinin işçilerin sağlığı ile
ilişkilendirilmesinde, çalışma yetisi ve üretim
sürecine ilişkin özel bilgi ile donatılan
ve bu bilgisini sürekli yenileyen,
işyeri veya işyeri ortak sağlık ve güvenlik biriminde
çalışan işyeri hemşiresi veya sağlık memurudur.
f)
İş güvenliği mühendisi : İşyeri
ortamının risklerinin değerlendirilmesinde, iş koşullarının
ve süreçlerinin çalışanların korunması ile
ilişkilendirilmesinde, işyerinde iş güvenliği
önlemlerinin alınmasında ve izlenmesinde yönetime
yardımcı olunması için, bu konularda özel bilgi ile
donatılmış olan
ve bu bilgisini sürekli yenileyen,
işyeri veya işyeri ortak sağlık güvenlik biriminde
çalışan
mühendistir.
İş
güvenliği ile ilgili teknik eleman : Dört yıllık
teknik yüksek öğrenimini tamamlamış İşyeri
ortamının risklerinin değerlendirilmesinde, iş koşullarının
ve süreçlerinin çalışanların korunması ile
ilişkilendirilmesinde, işyerinde iş güvenliği
önlemlerinin alınmasında ve izlenmesinde yönetime
yardımcı olunması için, bu konularda özel bilgi ile
donatılmış olan
ve bu bilgisini sürekli yenileyen,
işyeri veya işyeri ortak sağlık güvenlik biriminde
çalışan
teknik elemandır.
İş
güvenliği ile ilgili teknik eleman yardımcısı : İki
yıllık teknik yüksek öğrenimini tamamlamış İşyeri
ortamının risklerinin değerlendirilmesinde, iş koşullarının
ve süreçlerinin çalışanların korunması ile
ilişkilendirilmesinde, işyerinde iş güvenliği
önlemlerinin alınmasında ve izlenmesinde yönetime
yardımcı olunması için, bu konularda özel bilgi ile
donatılmış olan
ve bu bilgisini sürekli yenileyen,
işyeri veya işyeri ortak sağlık güvenlik biriminde
çalışan
teknik eleman yardımcısıdır.
u)
Sosyal dayanışman : Üniversitelerin
çalışma ekonomisi endüstri ilişkileri, sosyoloji,
psikoloji, eğitim, sosyal hizmet ve hukuk bölümlerini
bitirenler arasından, çalışanların, iş sırasında ve
iş-dışı yaşamlarında karşılaşacakları sosyal sorunlar ve
hak ihlallerinde kendisine yol gösterecek ve destek verecek
kişidir. İşyeri ve işyeri ortak sağlık-güvenlik
birimlerinde görev yapar.
h)
İş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcisi:
İşyerinde
sağlık ve güvenlik konularında çalışanları
temsil etmeye yetkili ve çalışanlar tarafından seçilmiş
kişidir.
|
|
İşyerinin
bildirimi
MADDE
4- (1) Bu Kanunun kapsamına giren nitelikte bir işyerini kuran,
her ne suretle olursa olsun devralan, nakleden, çalışma
konusunu kısmen veya tamamen değiştiren, faaliyetine son veren
ve işyerini kapatan işveren veya işveren vekili, işyerinin
unvan ve adresini, çalışanların sayısını, çalışma
konusunu, işin başlama veya bitiş tarihini, işveren gerçek
kişi ise ad ve soyadını, işveren tüzel kişilik ise tüzel
kişiliğin unvanını, adresini, varsa işveren vekili veya
vekillerinin adı, soyadı ve adreslerini bir ay içinde
ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek
zorundadır.
(2)
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanununa göre bildirimde
bulunan asıl işveren ve alt işverenler bu Kanuna göre
ayrıca bildirimde bulunmaz.
(3)
Kamu kurum ve kuruluşlarının merkez teşkilatı ile il veya
bölge teşkilatının hizmet alanındaki birimlerinin
bildiriminde merkez, il veya bölge teşkilatı esas alınır.
|
|
İşyerinin
bildirimi
MADDE
4- (1) Aynen
(2)
Aynen
(3)
Alt işveren, bu sıfatla mal veya hizmet üretimi için
meydana getirdiği kendi işyeri için birinci fıkra
hükmüne göre bildirim yapmakla yükümlüdür.
(4)
Kamu kurum ve kuruluşlarının merkez teşkilatı ile il veya
bölge teşkilatının hizmet
alanındaki birimleri bildirim esas alınır.
(5)
Çalışanın sağlık ve güvenliğini etkileyecek
çalışmaların yapıldığı çiftlikler, cezaevleri
atelyeleri, hastaların uğraşı ile rehabilite edildiği
merkezler, çırak ve stajyerlerin eğitim amacıyla
çalışıtırıldikları atelyeler gibi üretim yapılan
ve hizmet sunulan vb. yerler, iş sağlığı güvenliği
açısından değerlendirilebilmek amacıyla, işyeri olarak
kabul edilirler ve bildirimleri zorunludur.
|
|
Ulusal
iş sağlığı ve güvenliği konseyi
MADDE
5- (1) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak;
ihtiyaç, öncelik, politika ve stratejiler için
öneriler geliştirmek, tavsiyelerde bulunmak üzere
Bakanlık, sosyal taraflar, ilgili kamu kurumları, üniversiteler,
sivil toplum kuruluşları, ilgili diğer kurum ve kuruluş
temsilcilerini bir araya getirmek üzere "Ulusal İş
Sağlığı ve Güvenliği Konseyi" kurulur. Konseyin toplam
üye sayısı 30'u geçemez. Konseye Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanı veya Müsteşarı başkanlık
yapar. Konsey kararları toplantıya katılan üyelerin salt
çoğunluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde
başkanın oyu kararı belirler.
(2)
Konseyin gerekli görmesi halinde çalışma grupları
oluşturulur. Aynı anda beşten fazla çalışma grubu
oluşturulamaz. Her bir çalışma grubundaki üye
sayısı dokuzu geçemez.
(3)
Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyinin sekreterya
hizmetleri, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü
tarafından yerine getirilir.
(4)
Konseyin Başkan ve üyelerine 3000 gösterge rakamının
memur aylık kat sayısı ile çarpımı sonucu bulunan
miktarda yıllık altı toplantıyı geçmemek üzere,
raportör ve çalışma grubunda görevlendirilenlere
ise, 1000 gösterge rakamının memur aylık kat sayısı ile
çarpımı sonucu bulunan miktarda aylık iki toplantıyı
geçmemek üzere, katıldıkları her toplantı günü
için damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi
tutulmaksızın Bakanlık bütçesinden huzur hakkı
ödenir.
(5)
Konseyin oluşumu, toplanma ve çalışma şekli, çalışma
usul ve esasları ile konseyin başkan ve üyelerine ödenecek
huzur hakkı Maliye Bakanlığının görüşü
alınarak, Bakanlıkça
hazırlanacak
bir yönetmelikle düzenlenir.
|
Konseyi,
"idari, mali yönden özerk" bir kurumsal yapılanmaya
geçişte, bir adım olarak görüyoruz. Bu bakımdan
yasal düzenlemenin bütün süreci gören ve
kurumsallaşma hazırlıklarını da içeren bir yaklaşımla
kurgulanması gerekir.
|
Ulusal
iş sağlığı ve güvenliği konseyi
a)
Oluşumu.
Konsey ;
En
çok üyeye sahip ilk üç işçi
sendikasından gönderilecek birer temsilci,
En
çok üyeye sahip ilk üç kamu çalışanları
sendikasından gönderilecek birer temsilci,
TİSK,
TOBB, TESK , Türkiye Ziraat Odaları Birliği, Türk
Tabipleri Birliği, Türk Mimar Mühendis Odaları
Birliği, Türk Hemşireler Birliğinden gönderilecek
birer temsilci.
YÖK
tarafından, Üniversitelerde, iş sağlığı ve güvenliği
alanında çalışmalar yapan öğretim üyeleri
arasından seçilecek bir temsilci,
İş
Sağlığı ve Güvenliği alanında düzenli ve sürekli
çalışmaları olan sivil toplum kuruluşları içinden
Konsey tarafından seçilecek bir temsilci,
Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Müsteşarı,
Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve
Güvenliği Genel Müdürlüğünden,
İş
Teftis Kurulu Başkanlığından,
Sağlık
Bakanlığından,
Devlet
Personel Dairesi Başkanlığı,
Tarım
ve Köyişleri Bakanlığı,
Çevre
ve Orman Bakanlığı,
birer
temsilcinin katılımı ile oluşur..
b)
Görevleri:
İş
sağlığı ve güvenliği ulusal politikasının
hazırlanmasına esas olmak üzere çalışmalar
yapmak,
Bu
politikaların yürütülmesi için sosyal
tarafların katılımına olanak veren çalışma
programları hazırlamak,
Belirlenen
ulusal politik hedefler doğrultusunda ;
a)
sosyal tarafların, meslek kuruluşlarının, sivil toplum
örgütlerinin kendi üyelerine yönelik
çalışmalar yapmasını, eğitimler düzenlemesini
özendirmek ,
b)
İş sağlığı ve Güvenliği Kurulları, İşyeri Sağlı
ve Güvenlik Birimleri, İşyerleri Ortak Sağlık ve Güvenlik
Birimlerinin çalışmalarının eşgüdümünü
sağlamak,
c)
İş
Sağlığı ve Güvenliği Kurullarının yıllık çalışma
raporlarını incelemek, sonuçlarını değerlendirip; yön
gösterici çalışmalar ve yayınlar yapmak.
İş
sağlığı ve güvenliği bilincinin geliştirilmesi için
işyerlerine ve topluma yönelik çalışmaları
yapmak,
Mevcut
hukuksal düzenlemelerdeki eksikliklerin giderilmesi ve
ilgili mevzuatın, iş sağlığı ve güvenliği alanında
uluslararası sözleşmelere ve Avrupa Birliği
direktiflerine ile uyumlu hale getirilmesi için çalışmalar
yapmak bu alanda Çalışma Bakanlığı tarafından
hazırlanacak her türlü mevzuata ilişkin uygun görüş
vermek,
İş
Sağlığı ve Güvenliği alanında çalışmalar
yapmak, veriler toplamak ve gerekli gördüğü
alanlarda çalışma grupları oluşturmak.
c)
Çalışma Yöntemi,
Konsey
her üç ayda bir olmak üzere yılda en az dört
kez toplanır. Kararlar salt çoğunlukla alınır. Konseye
Çalışma Bakanlığı müsteşarı başkanlık eder.
Ayrıca en az beş kurul üyesinin yazılı isteği halinde
olağanüstü olarak toplanır.
|
|
Genel
hükümler
MADDE
6- (1) İşveren, işle ilgili her konuda çalışanların
sağlık ve güvenliğini korumakla yükümlüdür.
(2)
İşverenin iş sağlığı ve güvenliği konusunda, bu
Kanunun 11 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre, işyeri
dışındaki uzman kişi veya kuruluşlardan hizmet alması bu
konudaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
(3)
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği
konusundaki yükümlülükleri, işverenin
sorumluluğu ilkesini etkilemez.
|
(1)
İşveren yükümlülük ve sorumluluğunun daha
ayrıntılı tanımlanması gerekir.
(2)
Satınalma vurgusu yerine ortaklaşa, imece yöntemi gibi
formüllerin benimsenmesi gerekir.
|
İşverenlerin
Sorumlulukları
ve
Yükümlülükleri
İşverenlerin
Sorumlulukları
MADDE
6- (1)
İşverenler, işyerlerinde, iş sağlığı güvenliğinin
sağlanması için gerekli her türlü önlemleri
almak, araç ve gereçleri eksiksiz bulundurmakla
yükümlü ve çalışma ortamının sağlıklı
ve güvenli sınırlar içerisinde tutulmasından ve
bunu izleyecek örgütlenmeyi kurmaktan sorumludur.
(2)
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği
konusundaki hakları
ve görevleri
işverenin sorumluluğu ilkesini etkilemez.
|
|
İşverenin
genel yükümlülüğü
MADDE
7- (1) İşveren, çalışanların sağlığını ve
güvenliğini korumak için mesleki risklerin önlenmesi,
eğitim ve bilgi verilmesi dahil gerekli her türlü
önlemin alınması, organizasyonun yapılması, araç
ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik
önlemlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve
mevcut durumun sürekli olarak iyileştirilmesi amacına
yönelik çalışmalar yapmakla ve işyerinde alınan iş
sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup
uyulmadığını denetlemekle yükümlüdür.
(2)
İş sağlığı ve güvenliği ile iş hijyeni konusunda
alınacak önlemler hiç bir şekilde çalışanlara
mali yük getirmez.
|
İşveren
yükümlülük ve sorumluluğu yukarıda
tanımlandığından, burada işverenin sürdürülebilirliği
sağlama ve denetleme yükümlülüğü
üzerinde durulmalıdır.
Bir
sonraki maddenin başlığının "İşverenin genel
yükümlülükleri" olması uygun görüldüğünden,
bu madde başlığı "Genel hükümler" olarak
belirtilmiştir.
|
Genel
hükümler
MADDE
7- (1)
İşveren, çalışanların sağlığını ve güvenliğini
korumak için sağlık ve güvenlik önlemlerinin
değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun
sürekli olarak iyileştirilmesi amacına yönelik
çalışmalar yapmakla ve işyerinde alınan iş sağlığı
ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını
denetlemekle yükümlüdür.
(2)
İş sağlığı ve güvenliği ile iş hijyeni konusunda
alınacak önlemler hiç bir şekilde çalışanlara
mali yük getirmez.
|
|
İş
sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasında
genel prensipler
MADDE
8- (1) İşveren, sağlık ve güvenliğin korunması ile
ilgili olarak önlemlerin alınmasında;
a)
Risklerin önlenmesi,
b)
Önlenmesi mümkün olmayan risklerin analiz edilmesi,
c)
Risklerle kaynağında mücadele edilmesi,
ç)
Özellikle monoton ve önceden belirlenmiş iş hızında
çalışmayı ve bunların sağlık üzerine olumsuz
etkilerini en aza indirecek şekilde işyerinin tasarımı, iş
ekipmanları, çalışma şekli ve üretim metotlarının
seçimi gibi hususlara özen gösterilerek işin
çalışanlara uyumlu hale getirilmesi,
d)
Teknik gelişmelere uyum sağlanması,
e)
Tehlikeli olanların, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanlarla
değiştirilmesi,
f)
Teknolojinin, iş organizasyonunun, çalışma şartlarının,
sosyal ilişkilerin ve çalışma ortamı ile ilgili
faktörlerin etkilerini kapsayan genel bir önleme
politikasının geliştirilmesi,
g)
Toplu korunma önlemlerine, kişisel korunma önlemlerine
göre öncelik verilmesi,
ğ)
Çalışanlara uygun talimatların verilmesi,
genel
prensiplerine uymakla yükümlüdür.
|
'İş
sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasında
genel prensipler' başlığı yerine bu madde altındaki
düzenlemeler İşverenlerin
Genel Yükümlülükleri ana başlığı altında
düzenlenmiştir.
5
ve 6. maddedeki düzenlemeler iş sağlığı ve güvenliği
hizmetlerinin özüne aykırı olduğundan metinden
çıkarılmalıdır.
|
İşverenlerin
Genel Yükümlülükleri
MADDE
8 -İşveren,
sorumlulukları çerçevesinde çalışanların
sağlığını ve güvenliğini korumak, geliştirmek,
mesleksel tehlikeleri önlemek, bilgilendirme, eğitim ve
kurumsal gereklilikler için her türlü önlemi
alacaktır.
2-İşveren,
sağlık ve güvenliğin korunması ile ilgili olarak
önlemlerin alınmasında;
Tehlikeleri
ortadan kaldırmak,
Tehlikeyi
kaynağında kontrol etmek,
Güvenli
çalışma sistemleriyle riski en aza indirmek,
Tehlikenin
varlığını sürdürdüğü sürece kişisel
koruyucu donanımı sağlamak,
İşleri
kişilere uygun hale getirmek, işyeri tasarımında, iş
makinesi, çalışma ve üretim yöntemi
seçimlerinde özen göstermek; özellikle
monoton çalışmalarda önceden belirlenmiş üretim
temposunu hafifleterek bunların sağlığa olumsuz etkilerini en
aza indirmek ve monotonluğunu azaltmak.
Bilimsel
ve teknik gelişmeleri izlemek ve yeni koruma tekniklerinin
işyerine uygulamasını sağlamak,
Tehlikeli
olanları, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanlarla
değiştirmek,
Çalışma
ortamına ilişkin tüm koşulları, teknolojiyi, iş
organizasyonunu, çalışma koşullarını ve sosyal
ilişkilerini bir arada değerlendirerek birbirini destekler
mahiyette tedbirler politikası geliştirmek,
Toplu
korunma önlemlerine kişisel korunma önlemlerine göre
öncelik vermek,
Çalışanlara
uygun talimatları vermek,
genel
ilkelerine uymakla yükümlüdür.
|
|
İşin
özelliğine göre uyulması gereken sağlık ve güvenlik
prensipleri
MADDE
9- (1) İşveren, işyerinde yapılan işlerin özelliklerini
dikkate alarak:
a)
Kullanılacak iş ekipmanının, kimyasal madde ve preparatların
seçimi, işyerinin tertip ve düzeni gibi konular da
dahil çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden
tüm riskleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucuna göre,
alınan önleyici tedbirler ile seçilen çalışma
şekli ve üretim yöntemlerinin, çalışanların
sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini
yükseltmesi
ve işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde
uygulanabilir olmasını sağlar.
b)
Çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden
uygunluğunu göz önüne alarak görev verir.
c)
Yeni teknolojilerin planlanması ve uygulanmasında, seçilecek
iş ekipmanının, çalışma ortam ve koşullarının
çalışanların sağlığı ve güvenliğine etkisi
konusunda çalışanlar
veya
temsilcileri ile istişarede bulunur.
d)
Hayati ve özel bir tehlike bulunan yerlere yeterli bilgi ve
talimat verilenler dışındaki çalışanların girmemesi
için gerekli önlemleri alır.
|
İşin
özelliğine göre uyulması gereken sağlık ve güvenlik
prensipleri' başlığı altında madde 9 düzenlemeleri
değiştirilmiştir.
Bir
işyerinde, ister alt-üst işveren, isterse kira vb ilişki
ile birden çok işverenin faaliyet göstermesi
durumunda, işyeri ortamından doğan sorumluluklar paylaşılmak
zorundadır. Birlikte yaşamanın koşulu budur.
|
MADDE
9- İşveren
bu kanunun diğer hükümlerine uygun olarak işyerindeki
veya kuruluşundaki işlerin özelliklerini ve niteliğini
dikkate alarak ;
a)
Aynen.
b)
Aynen.
c)
Yeni teknolojilerin planlanması ve uygulanmasında, seçilecek
iş ekipmanının, çalışma
ortam ve koşullarının çalışanların sağlığı ve
güvenliğine etkisi konusunda çalışanlar veya
temsilcileri ile görüş alışverişinde bulunur.
d)
Yaşamsal ve ciddi bir tehlike bulunan yerlere yeterli bilgi ve
talimat verilenler dışındaki diğer çalışanların
girmemesi için gerekli önlemleri almak.
e)
Aynı işyerinin birden fazla işveren tarafından kullanılması
durumunda işverenler, iş sağlığı iş güvenliği
önlemlerini ortaklaşa uygulamak, çalışan ve/veya
temsilcilerine tehlikeler konusunda bilgi vermek ve alınan
önlemleri koordine etmek ve oluşacak olumsuz sonuçların
sorumluluğunu birlikte üstlenmek durumundadır.
f)
Bir işyerinde alt işverenlere ait çalışanların sağlık
ve güvenlikleri ile ilgili önlemlerin belirlenmesinde ve
uygulanmasında, işyerinin tümünden sorumlu asıl
işveren eşgüdümü sağlar. Asıl işveren, alt
işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak
bu Kanundan doğan yükümlülüklerinden
alt işveren ile birlikte sorumludur.
g)
İş
sağlığı ve güvenliği ile iş hijyeni konusunda alınacak
önlemler
ilgili maliyet, hiç bir şekilde çalışanlara
yansıtılamaz.
|
|
İşverenler
arasında işbirliği, koordinasyon ve sorumluluk
MADDE
10- (1) Aynı işyerinin birden fazla işveren tarafından
kullanılması durumunda işverenler, yaptıkları işin
niteliğini dikkate alarak; iş sağlığı ve güvenliği ile
iş hijyeni önlemlerinin uygulanmasında işbirliği yapar,
mesleki risklerin önlenmesi ve bunlardan korunma ile ilgili
çalışmaları koordine eder, birbirlerini ve birbirlerinin
çalışanlarını veya temsilcilerini riskler konusunda
bilgilendirir. Koordinasyon, işverenler tarafından müştereken
belirlenen
kişi veya kişilerce sağlanır.
(2)
Bir işyerinde alt işverenlere ait çalışanların sağlık
ve güvenlikleri ile ilgili
önlemlerin
belirlenmesi ve uygulanmasını, işyerinin tümünden
sorumlu asıl işveren koordine eder. Asıl işveren, alt
işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak
bu Kanundan doğan
yükümlülüklerinden
alt işveren ile birlikte sorumludur.
|
İşverenler
arasında işbirliği, koordinasyon ve sorumluluk başlığı
altındaki madde 10 madde 9 içinde yer almıştır.
|
|
|
Koruyucu
ve önleyici hizmetler
MADDE
11- (1) Bu bölümde belirtilen yükümlülükleri
saklı kalmak kaydıyla işveren, işyerindeki sağlık ve
güvenlik risklerini önlemek ve koruyucu hizmetleri
yürütmek üzere, işyerinin büyüklüğünü,
işin niteliğini, tehlikelilik derecesi ve çalışan
sayısını dikkate alarak, işyerinden, işyeri hekimi, iş
güvenliği uzmanı, işyeri hemşiresi/sağlık memuru ile
ihtiyaç duyulan diğer meslek dallarından, Bakanlık
tarafından belgelendirilmiş bir veya birden fazla kişiyi
görevlendirir.
(2)
İşyerinde bu görevleri yürütebilecek birinci
fıkrada belirtilen nitelikte personel bulunmaması halinde bu
hizmet, dışarıdan aynı nitelikteki Bakanlık tarafından
belgelendirilmiş olan uzman kişi veya kuruluşlardan alınır.
(3)
Bu maddenin birinci fıkrasında sözü edilen sağlık ve
güvenlikle görevli kişilerin, işyerinde bu görevlerini
yürütmeleri nedeniyle hakları kısıtlanamaz. Bu
kişilere, söz konusu görevlerini yapabilmeleri için
yeterli zaman verilir.
(4)
İşveren, hizmet aldığı kişi veya kuruluşları, çalışanların
sağlık ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi
muhtemel faktörler hakkında bilgilere ulaşmasını, ayrıca
bu kişi veya kuruluşların, başka işyerlerinden çalışmak
üzere kendi işyerine gelen çalışanlar ve bu
çalışanların işverenleri hakkında gerekli bilgilere
ulaşabilmelerini sağlar.
(5)
İşyerinin büyüklüğü, işin niteliği,
tehlikelilik derecesi ve çalışan sayısı dikkate
alınarak, birinci fıkrada belirtilen hususların yerine
getirilmesi sorumluluğunu, Bakanlık tarafından verilen belgeyi
almış olması halinde, işveren kendisi üstlenebilir.
(6)
Bu maddenin birinci, ikinci ve beşinci fıkrası kapsamında;
a)
Koruyucu ve önleyici hizmetleri yürütmek üzere,
işyerinden görevlendirilen veya işyeri dışından hizmet
alınan kişilerde ve/veya kuruluşlarda aranacak nitelikler, bu
kişi ve/veya kuruluşların çalışma şartları ve
görevlerini nasıl yürütecekleri ile bu kişilerin
eğitimleri, eğitimi verecek kurum ve/veya kuruluşların
nitelikleri,
b)
Bu kişi ve/veya kuruluşların, Bakanlık tarafından
belgelendirilmeleri ve belgelerin iptali, görev ve
sorumlulukları kuruluşlarda bulunacak personel ve donanım ile
kuruluşların denetlenmesi,
c)
İşyerinin büyüklüğü, işin niteliği,
tehlikelilik derecesi ve çalışan sayısına göre; bu
kişi ve/veya kuruluşlardan hangi koşullarda hizmet alınacağı,
görevlendirilecek ya da hizmet alınacak kişilerin sayısı,
hizmet süreleri,
ç)
İşverenin sorumluluğu hangi hallerde kendisinin
üstlenebileceği, ile ilgili usul ve esaslar
Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak
Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle
belirlenir.
|
"Tehlike,
Riskler ve Güvenlik Önlemleri" başlığı ile
Dördüncü Bölüm olarak düzenlenmelidir.
"Tehlike, Riskler ve Güvenlik Önlemleri" başlığı
ile Dördüncü Bölüm olarak
düzenlenmelidir. Yasa Taslağının 14, 15, 16, ve 17
maddeleri, 12 ve 13. maddelerin Dördüncü Bölüm
olarak düzenlemesini önerdiğimizden, içerikleri
dikkate alınarak, Taslağın Üçüncü
Bölümüne alınmalıdır.
5
ve 6. maddedeki düzenlemeler iş sağlığı ve güvenliği
hizmetlerinin özüne aykırı olduğundan metinden
çıkarılmalıdır.
|
Koruyucu
ve önleyici hizmetler
MADDE
11- (1) Bu bölümde belirtilen yükümlülükleri
saklı kalmak kaydıyla işveren, işyerindeki sağlık ve
güvenlik tehlikelerini önlemek ve koruyucu hizmetleri
yürütmek üzere, işyerinin büyüklüğünü,
işin niteliğini, tehlikelilik derecesi ve çalışan
sayısını dikkate alarak, İşyeri Sağlık-Güvenlik Birimi
veya İşyerleri Ortak Sağlık-Güvenlik Birimi kurar.
(2)
Bu maddenin birinci fıkrasında sözü edilen sağlık ve
güvenlikle görevli kişilerin, işyerinde bu görevlerini
yürütmeleri nedeniyle hakları kısıtlanamaz. Bu
kişilere, söz konusu görevlerini yapabilmeleri için
yeterli zaman verilir.
(3)
İşveren, İşyeri Sağlık-Güvenlik Birimi veya İşyerleri
Ortak Sağlık-Güvenlik Birimi görevlilerinin,
çalışanların sağlık ve güvenliğini etkilediği
bilinen veya etkilemesi olası risk faktörleri hakkında
bilgilere ulaşmasını, ayrıca bu kişi veya kuruluşların,
başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine
gelen çalışanlar ve bu çalışanların işverenleri
hakkında gerekli bilgilere ulaşabilmelerini sağlar.
|
|
İlkyardım,
yangınla mücadele ve kişilerin tahliyesi, ciddi ve yakın
tehlike
MADDE
12- (1) İşveren;
a)
İşyerinin büyüklüğünü, yapılan işin
özelliğini ve işyerinde bulunan çalışanların ve
diğer kişilerin sayısını dikkate alarak; ilkyardım, yangınla
mücadele ve kişilerin tahliyesi için gerekli
tedbirleri alır,
b)
Özellikle ilkyardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve
yangınla mücadele konularında, işyeri dışındaki
kuruluşlarla irtibatı sağlayacak gerekli düzenlemeleri
yapar.
(2)
İşveren, birinci fıkrada belirtilen ilkyardım, yangınla
mücadele ve tahliye işleri için işyerinin büyüklüğü
ve taşıdığı özel tehlikeleri dikkate alarak, bu konuda
eğitimli, uygun donanıma sahip, yeterli sayıda kişiyi
görevlendirir.
(3)
İşveren;
a)
Ciddi ve yakın tehlikeye maruz kalan veya kalma riski olan tüm
çalışanları, tehlikeler ile bunlara karşı alınmış
ve alınacak önlemler hakkında mümkün olan en kısa
sürede bilgilendirir,
b)
Ciddi, yakın ve önlenemeyen tehlike durumunda, çalışanların
işi bırakarak derhal çalışma yerlerinden ayrılıp
güvenli bir yere gidebilmeleri için gerekli
düzenlemeleri yapar ve talimatları verir,
c)
Ciddi ve yakın tehlike durumunun devam ettiği çalışma
şartlarında, zorunlu kalınması halinde de, gerekli donanıma
sahip ve özel olarak görevlendirilen kişiler hariç,
çalışanlardan çalışmaya devam etmelerini
isteyemez.
(4)
Ciddi, yakın ve önlenemeyen tehlike durumunda işyerini veya
tehlikeli bölgeyi terk eden çalışanların bu
davranışları nedeniyle hakları kısıtlanamaz.
(5)
İşveren, çalışanların kendileri veya diğer kişilerin
güvenliği için ciddi ve yakın bir tehlike olduğunda
ve amirine hemen haber veremedikleri durumlarda, kendi bilgileri
doğrultusunda ve mevcut teknik donanımlar ile tehlikenin
sonuçlarının engellenmesi için gerekeni
yapabilecek durumda olmalarını sağlamak zorundadır.
| |